2000-2010 DÖNEMİNDE TÜTÜNE YÖNELİK UYGULAMALARIN  ADIYAMAN TÜTÜN ÜRETİCİSİ AİLELERE YANSIMASI

The Effects Of Policies Implemented Between 2000 And 2010 Period To Tobacco Farmers In Adiyaman Province

Turğut ORMAN                                                          Haydar ŞENGÜL
Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı                                  Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı
 
ÖZET
Bu çalışmada dünya tütün pazarı ve Türkiye’nin bu pazardaki yeri, üretici ve tüketici ülkelerin tütün ve mamüllerine yönelik politikaları incelendikten sonra geçmişten bugüne, özellikle 2000 sonrası uygulanan politikalar ile Adıyaman tütün üretiminde ve üreticisinin ekonomik yapısında meydana gelen değişimler incelenmiştir.
Çalışmada konuya ilişkin ulusal ve uluslararası yayınlar, TEKEL , Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tütün Üreticileri Birliği, Ziraat Mühendisleri Odası, TÜİK, DPT, Dünya Bankası, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu, FAO, USDA vb. kurumlardan elde edilen verilere ek olarak Adıyamanda ağırlıklı olarak tütün üretimi ile uğraşmış ve halen uğraşan üreticiler ile yapılmış anket sonuçları kullanılarak yorumlar ve tespitler yapılmıştır.
Araştırma sonucunda özelleştirme ve tütün kanununda yapılan değişikliklerle TEKEL’in pazar payını büyük oranda kaybettiği, buna paralel olarak Türkiye genelinde % 70 Adıyaman ilinde ise % 85 oranında tütün ekicilerinin üretimden çekildikleri belirlenmiştir. Yoğun emek ve işgücü gerektiren tütün üretiminden üreticilerin çekilmesiyle alternatif bir üretim modeli geliştiremedikleri ve nihayetinde kırsal alanlardan şehirlere bir göç dalgasının başladığı ve atıl bir iş gücünün ortaya çıktığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler : Tütün, Tütün Politikaları, Tütün Üreticileri, Adıyaman

ABSTRACT
In this study, the world tobacco market and Turkey’s position in this sector, policies of main producer and consumer countries and changes related to economic structure of Adıyaman’s tobacco farmers which are occurred after policies implemented between years of 2000 and 2010 are examined.
Datas obtained from national and international publications  TEKEL, The Ministry of Agriculture and Rural Affairs, Chamber of Agricultural Engineers, Turkstat, State Planning Organization, The World Bank, Tobacco and Alcohol Market Regulatory Agency, FAO and USDA are used more often. In addition to this, comments and observations are made by datas obtained from surveys which are made with farmers mainly engaged in tobacco production.  
At result of study, it is determined that after privatizitaion and new  policies of tobacco, TEKEL lost big majority of it’s market share and in Turkey % 70                in Adıyaman province % 85 of tobacco farmers gave up to produce.
And also, it is seen that after tobacco production come to an end farmers who were in this sector could not create an alternative model  and it is because a wave of immigration begun from rural areas to big cities.
Key Words : Tobacco, Tobacco Policies, Tobacco Producers, Adıyaman